Biogram w Indeksie Osobowym SSS

Jerzy Bereś urodził się 14 września 1930 roku w Nowym Sączu, zm. 25 grudnia 2012 r.. W latach 1950-55 studiował na krakowskiej ASP w pracowni rzeźby. Był uczniem profesora Xawerego Dunikowskiego.

Zrealizował około 200 wystaw indywidualnych i wystąpień artystycznych. Przez całe dorosłe życie mieszkał i tworzył w Krakowie. Żył z żoną, także artystką, i córką w małym, jednopokojowym mieszkaniu. Był artystą legendarnym. Dla kolejnych pokoleń artystów stanowił wzorzec postawy artystycznej, charakteryzującej się bezkompromisową niezależnością, całkowitym oddaniem sztuce, walką o wartości najwyższe.

W swojej twórczości podejmował bardzo wyraźnie problemy społeczne i polityczne. W 1968 roku w ramach akcji "Przepowiednia II" zbudował żywy pomnik, którego najważniejszym elementem był łuk z białoczerwoną cięciwą i napiętą strzałą. Było to wyraźne odniesienie od sprawy niepodległości Polski. Artysta przyznał kilkadziesiąt lat później, że nie wierzył, iż stanie się to za jego życia. Jednak niemal cała jego twórczość ogniskowała się wokół tej sprawy. Na początku lat 70-tych wykonał szereg prac krytycznie odnoszących się do systemu władzy w Polsce ("Klaskacz", "Szmata", "Lizak", "Kasownik gazetowy"). Krytyka systemy władzy groziła artyście w PRL zepchnięciem na zupełny margines życia artystycznego. Bereś świadomie podjął taki wybór, w środowisku artystycznym rzadko spotykany. Przez wiele lat nie mógł mieć wystaw indywidualnych w państwowych galeriach, był na czarnej liście cenzury, na wystawach zbiorowych jego prace był zdejmowane przez cenzurę. Pewnym oparciem była galeria Krzysztofory w Krakowie prowadzona przez Grypę Krakowską, której artysta był członkiem.

Jego rzeźby miały często profetyczny charakter. Na dwa lata przed powstaniem Solidarności Bereś wykonał rzeźbę pt. "Ołtarz zmian", przewidując nadejście jakiejś przemiany w Polsce. Powstanie Solidarności przyjął z entuzjazmem.

Na kilkanaście dni przed wybuchem stanu wojennego wykonał na Rynku w Krakowie akcję pt. "Manifestacja romantyczna". Akcję tę zaplanował już w roku 1975, ale kilkakrotne próby jej wykonania rozbiły się o zakaz władz. Okrążając Rynek z pchaną przez siebie prymitywną taczką, zatrzymał się pięć razy i w pięciu miejscach rozpalił ogniska, pisząc na płycie rynku farbą ich nazwy. Były to "Ognisko wolności", "Ognisko nadziei", "Ognisko prawdy", "Ognisko miłości" i "Ognisko godności". W latach 90-tych powiedział, że akcja ta była dedykowana Solidarności i chciałby, aby te napisy zostały utrwalone na Rynku jako "nie ingerujący w przestrzeń", niematerialny, pomnik Solidarności. Zgodnie z zamierzeniem artysty akcja ta - już w wolnej Polsce - była co kilka lat powtarzana; ostatni raz odbyła się w 2014 roku.

W stanie wojennym przyłączył się do bojkotu, pokazywał swoje prace w wystawach niezależnych organizowanych w oparciu o przestrzenie przykościelne. Czynnie uczestniczył w konwersatorium "Nauka-Sztuka-Religia" organizowanym w stanie wojennym na Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. Miał tam też wystawę. W latach 80-tych wykonał szereg rzeźb i akcji komentujących otaczającą rzeczywistość m.in. "Ołtarz niepodległości", "Bojkot", "Ołtarz cierpliwości", "Wstań", "Ołtarz ludowy".

W roku 1987 otrzymał nagrodę Solidarności w dziedzinie Kultury, w roku 1997 od Prezydenta RP Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, w roku 2001 doroczną nagrodę Ministra Kultury za rok 2000 w zakresie sztuki czystej, a w roku 2011 złoty medal "Gloria Artis". Jerzy Bereś został uhonorowany Medalem "Dziękujemy za wolność" (2016) a medal odbierała córka Bettina Bereś.

Brał udział w setkach wystaw zbiorowych, w tym we wszystkich znaczących prezentacjach polskiej sztuki na cały świecie (m.in. słynnych wystawach takich jak Presences polonaise w centrum Pompidou w Paryżu, Expressiv. Mitteleuropaische Kunst seit 1960 w Museum ModernKunst w Wiedniu i Hishorn Museum w Waszyngtonie, Europa,Europa. Sto lat Awangardy w Europie Środkowej i Wschodniej w Muzeum Narodowym w Bonn). Reprezentował Polskę na Światowej Wystawie Expo 92 w Sewilli. Jest uznawany za prekursora sztuki performance. W 1998 brał udział w historycznej wystawie "Out of Action. Between performances and the object 1949-1979, która pokazywana była w muzeach sztuki współczesnej w Wiedniu, Los Angeles i Tokio. Drewniane rzeźby Beresia znajdują się we wszystkich Muzeach Narodowych w Polsce, a także w muzeach w Bochum (Niemcy), Stedelijk Amsterdam (Holandia), Lembruck Musem w Duisburgu (Niemcy), Oxford Museum of Modern Art (Wielka Brytania), Luisiana Museum (Dania), Hishorn Musem w Waszyngtonie (USA), w Museum of Modern Art w Lubjanie, Musem Würth (Niemcy). Jerzy Bereś zmarł 25 grudnia 2012 w Krakowie.

O Jerzym Beresiu, Marii Pnińskiej Bereś o jego dziełach, m.in. o "Manifestacji romantycznej" proszę czytać na stronie fundacji : https://beresfoundation.pl/ https://beresfoundation.pl/.../manifestacja-romantyczna.../