Biogram w Indeksie Osobowym SSS

Pierwsza dama polskiego rocka Olga Sipowicz z domu Ostrowska, primo voto Jackowska, urodziła się 8 czerwca 1951 r. w Krakowie. Pochodziła z ubogiego domu, była najmłodsza z piątki rodzeństwa. Cieniem na losach jej rodziny położyły się wojenne przeżycia rodziców, a później alkoholizm ojca i gruźlica matki. Nastoletnia Olga, utalentowana muzycznie i plastycznie, szybko znalazła swój świat wśród cyganerii artystycznej. Na przełomie lat 60. i 70. XX w. była nazywana "królową krakowskich hipisów".

Pseudonim Kora, pod którym była znana przez całe życie, przybrała latem 1968 roku, podczas autostopowej włóczęgi na festiwal muzyczny.

Pierwszego męża, Marka Jackowskiego, poznała w "Piwnicy pod Baranami". W 1975 roku powstał Maanam. Początkowo był duetem Marka Jackowskiego i Milo Kurtisa. Nazwa zespołu pochodzi od pierwszych liter ich imion. W 1976 r. do zespołu dołączyła Kora, która z biegiem czasu nabierała scenicznej pewności siebie. W czasach PRL-owskiej szarzyzny była indywidualnością, buntowniczką, anarchistką, kobietą śmiałą, ekscentryczną, wyzwoloną i nieskrępowaną. Była też mistrzynią zmieniania wyglądu, niektóre z jej metamorfoz zostały uchwycone na zdjęciach z akt paszportowych (sygn. IPN Kr 37/59372).

W sierpniu 1981 r. grupa uczestniczyła w I Przeglądzie Piosenki Prawdziwej "Zakazane Piosenki", który odbył się gdańskiej Hali "Olivia". Główną ideą imprezy zorganizowanej pod patronatem NSZZ "Solidarność" była walka o prawdę i swobodę wypowiedzi. W zasobie AIPN znajdują się zdjęcia artystów występujących na festiwalu (sygn. IPN BU 024/179).

Przed czterdziestu laty Maanam wydał "Nocny Patrol", płytę nazywaną "soundtrackiem stanu wojennego". Uważany za najwybitniejszy w dorobku zespołu, album ukazał się 19 listopada 1983 r. - najpierw na kasetach magnetofonowych, a w lipcu 1984 r. jako płyta winylowa. Piosenki powstały na początku lat 80. XX wieku, przed wprowadzeniem stanu wojennego i w trakcie jego trwania.

Tytuł nawiązuje do patroli wojskowych, jakie po godzinie policyjnej kontrolowały miasto. Zatrzymywały też Korę i muzyków z zespołu. Klimat płyty to Kraków, starcia na ulicach, internowania, strach, ale też nadzieja na lepszą przyszłość, na "wiatr co rozgoni ciemne skłębione zasłony". "Krakowski spleen" to poetycka metafora stanu wojennego. "Jestem kobietą", kolejny ponadczasowy przebój z tej płyty, do dziś jest jednym z najbardziej przejmujących pacyfistycznych i antywojennych apeli.

W 1984 r. Maanam odmówił wystąpienia na Zjeździe ZSMP w Sali Kongresowej. Bezceremonialna odmowa, na propozycję "nie do odrzucenia", wywołała skandal. Zespół trafił na "czarną listę" i został ukarany zakazem puszczania jego utworów w mediach. Marek Niedźwiecki w Liście Przebojów Programu Trzeciego Polskiego Radia wpadł na pomysł odtwarzania tylko charakterystycznego perkusyjnego początku piosenki "To tylko tango". Słynne werble z tej piosenki były wymownym sposobem na obejście cenzury i na zawsze przeszły do radiowych legend.

Kora brała udział w akcji wyborczej Małopolskiego Komitetu Wyborczego "Solidarność", w propagowaniu jej kandydatów na posłów i senatorów w wyborach 4 czerwca 1989 r.

Dorobek artystyczny Kory to 11 płyt z samym tylko Maanamem, albumy solowe (m.in. "Kora Ola Ola!" czy "Ping pong"), zbiór wierszy "Stoję, czuję się świetnie", autobiografia "Kora, Kora. A planety szaleją".

Była rockową poetką. Pisząc o nastrojach w kraju ubierała swoje przemyślenia w niejednoznaczną artystyczną formę, znajdując zaskakujące analogie i porównania. Sportretowała na przykład Wojciecha Jaruzelskiego jako Kreona i wykorzystała "Antygonę", by pokazać odwieczne mechanizmy władzy. Poetyckie "zawoalowanie" pozwalało na ogół uniknąć ingerencji cenzury. Pomysły czerpała z literatury, sztuki, podróży, polityki oraz tego co osobiście ją w życiu dotykało. Największe przeboje Maanamu to wspólne kompozycje Olgi i Marka Jackowskich. Ona napisała większość tekstów, on komponował muzykę.

Maanam to nie tylko lata osiemdziesiąte XX w., zespół istniał bowiem z przerwami 32 lata. Zagrali tysiące koncertów w kraju i za granicą, nagrali dziesiątki piosenek i teledysków. Kora po raz ostatni wystąpiła na scenie 7 września 2013 r. Do dziś słyszymy w radiu jej głos i największe przeboje, takie jak "Raz-dwa-raz-dwa", "Krakowski spleen", "Lucciola", "Kocham Cię, Kochanie moje", "Cykady na Cykladach", "Szare miraże".

Trzydziestą rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce przypomniano m.in. występem Kory w warszawskim klubie Stodoła, natomiast czterdziestą rocznicę - wystawieniem w Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy widowiska muzycznego "Nocny Patrol".

31 sierpnia 2011 r. Kora otrzymała Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski za zasługi dla kultury polskiej. 11 kwietnia 2014 r. została odznaczona srebrnym medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis". 20 kwietnia 2016 r. Akademia Fonograficzna przyznała jej Złotego Fryderyka za całokształt twórczości.

Zapisała się w historii jako ikona wolności i głos pokolenia. Śmiało wyrażała swoje, nierzadko kontrowersyjne, poglądy i komentowała rzeczywistość. Zawsze barwna, szalona, bezkompromisowa była też bohaterką skandali.

Odeszła w Bliżowie na Roztoczu po ciężkiej chorobie nowotworowej 28 lipca 2018 roku.

Oprac.: K.M.
Źródło Informacji: Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej